ưu sinh học

Định nghĩa

Danh từ:
- Khoa học về cải thiện giống nòi: "ưu sinh học" là một ngành khoa học nghiên cứu các phương pháp tác động đến quá trình sinh sản nhằm làm tăng những đặc tính di truyền tốt và giảm thiểu những đặc tính xấu trong quần thể người hoặc động vật.
- Hệ thống tư tưởng hoặc chính sách: "ưu sinh học" cũng chỉ các học thuyết hoặc chính sách xã hội dựa trên nguyên lý cải thiện giống nòi, thường gây tranh cãi về mặt đạo đức.

Ví dụ sử dụng

Danh từ:
- Ưu sinh học từng được áp dụng trong một số chương trình y tế công cộng. (Ngành khoa học về cải thiện giống nòi từng được triển khai trong các chương trình y tế cộng đồng.)
- Nhiều nhà khoa học chỉ trích ưu sinh học vì vi phạm quyền con người. (Hệ thống tư tưởng này bị phản đối vì lý do đạo đức.)

Các cách sử dụng nâng cao

"phong trào ưu sinh học": một phong trào xã hội hoặc chính trị cổ vũ việc áp dụng các nguyên tắc ưu sinh học vào đời sống.
- Phong trào ưu sinh học đã lan rộng ở châu Âu và châu Mỹ vào đầu thế kỷ 20. (Phong trào này đã có ảnh hưởng lớn trong lịch sử.)
"chính sách ưu sinh học": các biện pháp của nhà nước nhằm kiểm soát sinh sản theo hướng cải thiện giống nòi.
- Chính sách ưu sinh học thường bị lên án vì tính phân biệt đối xử. (Các biện pháp này thường vi phạm nhân quyền.)

Biến thể và từ gần giống

Ưu sinh (tính từ): thuộc về hoặc liên quan đến cải thiện giống nòi.
- Các nghiên cứu ưu sinh đã bị ngừng lại sau Thế chiến thứ hai. (Các nghiên cứu về cải thiện giống nòi đã bị đình chỉ.)
Di truyền học (danh từ): khoa học về gen và sự di truyền — khác với ưu sinh học ở chỗ không can thiệp vào quá trình sinh sản.
- Di truyền học giải thích cơ chế di truyền, còn ưu sinh học tìm cách thay đổi nó. (Hai ngành này có mục tiêu khác nhau.)

Từ đồng nghĩa

Thành ngữ liên quan

Không có thành ngữ trực tiếp: "ưu sinh học" là thuật ngữ khoa học, không phổ biến trong thành ngữ thông thường. Tuy nhiên, có thể gặp cụm từ mang tính phê phán:
- Ưu sinh học là con dao hai lưỡi. (Ngành khoa học này vừa có lợi ích vừa tiềm ẩn nguy cơ đạo đức.)